1*Dank voor het geld_/ uw schrijven en
2catalogus Raffaelli. De teekeningen die daarin staan
3 vind ik meesterlijk.1 Wat hij zelf verder zegt over
4“le caractéristique” is interessant.2

5Zijn schrijven is een mengsel van zeer
6eenvoudige woorden die uit het hart en uit
7een nerveus artistiek gevoel komen –
8die zijn treffend –
9en verder – uit woorden die denk ik
10Raffaelli zelf evenmin begrijpt als wie
11het lezen moet_– Het is een geschrijf
12dus vol heele mooie dingen en vol
13fouten – dat lees ik liever dan iets anders.
14Hetgeen waar hij ’t over heeft is dan ook magtig
15ingewikkeld_–

16Het geheel van wat hij zegt – als men ’t gelezen heeft –
17voldoet echter dunkt mij – en met al zijn zonderlinge
18uitvallen zegt hij toch iets gezonds en waars_

19Theo ge moet niet denken dat als ik het Sch^ij van Uhde
20zelf zag_/ ik de impressie verliezen zou welke ik ontving_3
21Ik zeg nog eens dat ik geloof het met
22dezen man gaan zal als met Knaus en Lobrichon –
23dat n.l. na eenige dingen vol karakter juist de techniek
24hem een poets zal bakken_/ n.l. dat hij hoe langer hoe
25correcter zal gaan werken – en – hoe langer hoe drooger_– 1v:2
26Ik vind b.v. Raffaelli een schilder die
27veel hooger staat – dan Uhde_–

28Ge hoort me ook geen pessimistische
29twijfelingen hebben omtrent l’Lhermitte
30niet waar? Dus ik ben niet iemand
31die altijd twijfelt_– Integendeel
32in sommige lui heb ik een zeer vast geloof_–
33Van Raffaelli had ik nooit iets gezien dan die
34twee smids toen ik U er over schreef reeds_–4
35Raffaelli_/ vooral echter juist L’Hermitte_/
36hebben dat waar Raffaelli over spreekt_/ “conscience”_5
37Ik vrees dat daar ’t zwakke punt van Uhde
38zal zitten. dat hij niet meer weten zal wat hij wil_–

39Enfin_– Nu zegt ge dat het zilverachtig grijs
40van Uhde zoo mooi is – en dat als ik ’t sch^ij zag ik
41er anders over denken zou_– Neen kerel – ik heb al
42zoo almagtig veel grijs gezien dat met een beetje zilvergrijs
43ik niet zóó makkelijk te verleiden meer ben als vroeger.
44Het grijs schilderen als systeem wordt onverdragelijk.
45en we krijgen er nog een revers de la medaille van!
46Toch heb ik_/ om U te overtuigen ik het goede er van wensch
47te zien blijven en niet er op tegen ben_/ juist nu ook een
48grijs geval staan.

49We zullen – onwillekeurig over deze dingen het nog
50wel eens hebben_–

51Vergeet er echter niet bij dat ofschoon ik jegens Uhde
52zekere bezwaren heb_/ ik op den voorgrond stelde
53ik dit sch^ij wel degelijk – wat het voornaamste
54betreft_/ dat 3/4 van ’t sch^ij is – de kinderen –
55zeer mooi vind.

56Ik moet er op uit – wilde niet langer wachten_/
57ben alle dagen zoo moe als een hond omdat
58ik heel wijd weg in de hei zit_6

59Ik heb ook weer figuren_–

60Het spijt me wel wat ge schrijft over het
61geld_/ dat ge zelf krap zult zitten.

62Het schilderen is soms zoo verdomd duur
63en in den tegenwoordigen tijd komt het
64er juist zoo op aan dat men zijn eigen
65idee coûte qui coûte volgt.

66Il nous faut un art de force vive_/ zegt Raffaelli_/7
67en om in figuur daartoe te komen heeft men zooveel
68moeite met modellen te vinden_

69De tijd is er niet meer_/ en ik klaag daar niet
70over_/ dat het genoeg is een figuur volgens
71de akademie conventioneel in elkaar zitte_/
71aof eigentlijk_/ al verlangen velen juist dat_/ er komt toch reactie – en ik hoop die
71bleven in de brouwerij zal geven_
72De artisten roepen om karakter_/ 1r:4
73wel – ’t publiek zal het ook doen_
74Ik verzeker U dat ik de Christus van Uhde
75al bijzonder ongelukkig vind_/ die kan er niet
76door – de kinderen zijn goed_–

77Ik houd zooveel van L’Hermitte – van Raffaelli
78omdat het door en door gedacht is_/
79verstandig en eerlijk.

80Ik heb hier liggen een paar figuren_/ een vrouw met
81een schop op den rug gezien_/8 eene andere die bukt
82om aren op te rapen9 – eene andere van voren
83met ’t hoofd haast aan den grond_/ die wortelen uitsteekt_–10

84Ik heb 1 1/2 jaar hier op die boerenfiguurtjes nu
85geloerd en op hun actie_/ juist om er wat karakter
86in te krijgen_– Dan kan ik zulk een sinterklaas
87als Uhde daar in dat schooltje – het schooltje is anders
88zoo mooi toch! – niet goed uitstaan. Uhde zelf
89– wel ik wed dat hij ’t ook weet – en het ter wille
90van dat de brave burgers uit dat land alwaar hij woont
91“sujet” en “iets conventioneels te denken” verlangen_/ en hij anders honger
92'lijden moet – heeft gedaan. Als ik dezer dagen
93nog een oogenblikje vind dat ik niet te moe ben om te
94schrijven_/ zal ik U nog weleens trachten te zeggen hoe
95uitmuntend goed ik sommige dingen vind in Raffaelli_