1*gisteren avond las ik uw laatste schrijven
2aan Pa en Moe_/ waarvan ik den toon goed en
3serieus vond_– Gisteren bragt ik juist
4’t huis die studie van den watermolen te
5Gennep_/ waar ik met pleizier aan heb gewerkt1 –
6en die me te Eindhoven een nieuwe kennis2
7bezorgd heeft die met alle geweld wil leeren
8schilderen en bij wie ik een bezoek gebragt
9heb3 en we toen zamen op slag zijn begonnen_
10Zoodat hij s’avonds een stilleven er op had
11staan en ik de belofte van hem heb hij er
12een 30tal zal zien te maken dezen winter_/
13waar ik telkens naar zal komen kijken en
14hem er mee helpen. ’t is een looier die
15tijd heeft en geld en circa 40 jaar4 is_/ dus kan
16dit iets doenlijkers worden dan Hermans_/ die
17evenwel zijn ambitie wel degelijk behoudt en
18nog even hard werkt als den eersten dag_/ n.l.
19haast al zijn tijd er aan geeft_– Deze nieuwe kerel
20heb ik idee spoedig kleur zal leeren zien.

21Ik heb echter plan om gaandeweg de lui iets
22te laten betalen – maar niet in geld
23doch hun te zeggen ge moet me tubes
24verf geven_

25Want ik wil veel schilderen – aanhoudend_/
26en ik wil er doorkrijgen dat ik niet met
27halve kracht meer hoef te werken – doch
28van s’morgens tot s’avonds schilderen kan.

29Ge moet niet denken dat ik zoo heel graag
30zou hebben de lui allen mijn werk en
31in ’t algemeen mijn doen en laten goed vonden_5
32Integendeel_/ op dit moment bij voorbeeld
33ben ik haast meer in mijn schik dat Mauve
34en Tersteeg me afgewezen hebben dan als
35’t andersom geweest ware_– Begrijp me wel!
36het is – omdat ik de kracht in me meen te
37voelen ondanks alles hun toch te krijgen_
38Ik zou ook als ik niet voelde dat
39ik een vast punt heb_/ doordat ik in de laatste jaren op het
40abc van teekenen en van schilderen heb
41geblokt_/ harder dan zij veronderstellen –
42ik zou_/ zeg ik_/ me niet tot hun gewend hebben
43op nieuw en een nieuwen strijd geentameerd
44indien ik niet een vaste meening had
45die te kunnen winnen_–

46De zekerheid van te winnen heb ik evenwel geenszins maar
47de kans durf ik op speculeeren en
48ga dus ook niet achteruit nu ik begonnen
49ben ’t publiek aan te klampen_–

50ik zal juist in de worsteling zelf sterker
51worden en door critiek_/ door onwil en
52tegenkanting zelfs_/ meer leeren dan door
53berusting_–

54Het geen ik U echter schreef_/ daar
55moet ik bepaald_/ bepaald op aandringen_6
56Ik heb me een zeker aantal studies voor-
57gesteld die_/ hoe ik ’t ook bereken_/ ik
58geld voor te kort kom en die ik
59om geen reden ter wereld mag uitstellen_
60Het nieuwejaar is in ’t verschiet_/
61tegen dien tijd moet ik eenige
62dingen betalen en heb deze maand
63ook zelfs reeds afgedaan. Maar
64ik kom te kort zoodoende voor mijn
65werk en als ik niet een meevaller
66vind_/ verlies ik een maand werk – en
67in de gegevenen mag dat niet_
68en tracht een uiterste poging te doen
69mij een extra frs 100 te bezorgen_–
70Ik zal van mijn kant er op werken
71van de lui die ik les geef ook een bijdrage
72voor verf te krijgen_–

73Ik hoop dat gij voelen zult dat juist wegens
74ik Mauve en T. heb aangeklampt en ze weigeren_/
75ik – en dat binnen heel kort – direct of
76indirect moet laten zien ik weer iets heb
77uitgevoerd – en dat alle energie nu
78geconcentreerd moet blijven en er full speed
79moet worden gewerkt_/ al zou ’t iets duurder
80uitkomen_– Dat zal terugkomen en
81wat ik zeide daar blijf ik bij_/ we moeten zien
82van nu af van het er ingestoken kapitaal
83een goede rente althans te krijgen_–

84Er is sedert ge hier waart7 een verandering in
85mijn kleur gekomen – waar ik toen reeds een
86voorgevoel van had_/ toen ge hier waart – en
87gij zult zien dat met nog een aantal studies_/
88die waarover ik U nu schrijf diea in een paar maanden
89af moeten_/ mijn studies onweerlegbaar
90zullen bewijzen dat ik juist op ’t gebied van kleur
91iets weet_– Ik kan ’t niet helpen maar
92ik kom momenteel te kort – juist omdat ik
93'meer geschilderd heb dan eigentlijk er af kon – en er kan
94nu niet bezuinigd worden – want met nu ’t ijzer
95te smeden terwijl ’t heet is kunnen we
96belangrijke punten winnen_– Ik herinner
97me in mijn vorigen brief gezegd te hebben “dat
98ik Uw opinie niet meer telde”_8 ik bedoel dat zoo niet
99in ’t barre zooals ’t klinkt – ik bedoel alleen
100dat in sommige punten ik besloten ben
101door te zetten meer met hartstogt dan met
102voorzigtigheid omdat het zóó in mijn karakter ligt
103en ik mij toch niet t’huis kan voelen in het koelere
104rekenen. En toch reken ik ook_–

105Hetgeen ik extra vraag_/ vraag ik ook niet
106in eens – doch ziehier hoe –
107Tracht omstreeks 20 Nov_ f^rs 20 extra te
108sturen – 1 December ’t gewone_/
109omstreeks 20 December weer f^rs 20 extra
110en in Januarij ’t zelfde_–

111Dan ben ik gedekt voor de einden
112dier maanden en hoef geen dagen
113te stoppen als ’t werk eischt ik geen
114moment verlieze_–

115Kan ’t iets meer zijn_/ tant mieux_/
116doch tracht dat wat ik hierboven
117vroeg althans gebeure_
118En ik zal van mijn kant misschien nog
119wat van dien nieuwen kennis kunnen
120krijgen in den vorm van tubes verf_–
121Hermans is tot in ’t bespottelijke gierig of liever
121abeestachtig egoist_/
122niet alleen tegen mij doch met iedereen_/ overigens hij is iemand met wie ik toch goede
123vrienden voornemens ben te blijven – ter wille
124van dat hij bepaald curieus zijn best doet_–

125ik geloof niet dat ik mij vergis
126ten opzigte van Tersteeg en Mauve
127als ik durf zeggen er wel degelijk
128een kans is om hun te raken en
129over te halen_–

130Zij zijn over te halen door de kleur
131en ik zie kans om_/ met me moeite
132te geven_/ overtuigend hun te
133wijzen ik begrip en gevoel van kleur
134heb. En dan – er worden meer en
135meer portretten gevraagd – en
136er zijn er zoo heel veel niet die dat
137kunnen en ik wil probeeren om
138een kop met karakter te leeren
139weergeven. Ik ben in den laatsten
140tijd er juist warm voor geworden
141omdat mijn begrip van kleur vaster
142wordt. Gij hoeft U niet nu direkt in die
143kwestie met Tersteeg en Mauve te mengen – spaar U
144liever_/ maar als ik b.v. in eind Januarij die
14550 koppen die ik maken ga klaar heb_/ dan
146bij voorbeeld – kan ’t goed zijn gij onverwachts
147hun eens een woordje zegt_– Hermans heeft après
148tout bepaald me beloofd me vrij te houden voor een
149reisje doch met een retour ergens naar toe_– Als ik eens naar Antwerpen
150wil kan ik hem aan zijn woord houden en van den
151winter zal ik wel zien een poging te doen om
152daar eenige relaties te krijgen – al lukt ook dat niet
153de eerste keer_–9